Zeminin Altından Gelen Nem ve Lekeler

Kısaca: Bazı lekeler yukarıdan değil aşağıdan gelir.

Mermer ya da traverten plakaların kenarlarında koyu çerçeveler, ortasında ıslak görünen bulutlar ya da zamanla yayılan sarı lekeler çoğu zaman taşın altındaki nemin işaretidir. Bu lekeler temizlikle ya da silimle tek başına çözülmez; önce nemin kaynağı bulunmalıdır.

Belirtiler

Alttan gelen nem, taşın yüzeyinde kendine özgü izler bırakır ve bu izler lekenin yukarıdan değil aşağıdan geldiğini gösterir.

• Plaka kenarlarında koyu çerçeve: Nem derzden yükselip kenarlardan taşa girer; bu yüzden plakanın ortası açık kalırken kenarları koyu bir çerçeve gibi görünür.
• Ortada ıslak görünen bölge: Plakanın ortasında kurumayan ya da kuruyup tekrar beliren ıslak görünümlü bir bölge, altta sürekli bir nem kaynağı olduğunu düşündürür.
• Sararma ve kahverengi lekeler: Taşın mineralleri ya da yapıştırıcı bileşenleri nemle yüzeye taşınır; su buharlaştıkça bu maddeler sarı ve kahverengi lekeler olarak kalır.
• Beyaz tuz izleri: Derzlerde ve kenarlarda beliren beyaz tuz izleri, harçtan ve şaptan gelen suyun yüzeyde buharlaşıp çözünmüş tuzları bırakmasıyla oluşur.
• Derz kararması ve küf: Sürekli nemli kalan derzler kararır ve küf tutar; temizlendikten kısa süre sonra yeniden kararmaları alttan nem geldiğinin işaretidir.

Nemin Kaynakları

Taşın altındaki nem birkaç farklı kaynaktan gelebilir ve kalıcı çözüm için önce doğru kaynağın bulunması gerekir.

• Tesisat kaçağı: Zemin altından geçen su ve kalorifer borularındaki kaçak, suyu sürekli şaba verir; leke genellikle borunun geçtiği hat boyunca yayılır.
• Banyo ve duş sızıntısı: Yalıtımı bozulmuş ıslak alanlardan sızan su komşu zeminlere ilerler; banyoya bitişik oda ve koridorlarda leke ortaya çıkar.
• Zemin nemi: Zemin kat ve bodrumlarda topraktan yükselen nem, yalıtım yetersizse şaptan geçip taşın altına ulaşır ve yaygın lekeler yapar.
• Yeni döşenmiş zemin: Yeni döşenmiş zeminde harç ve şap henüz kurumamıştır; içlerindeki su yüzeye çıkarken plakalar geçici olarak koyu görünür.
• Dış mekândan su girişi: Balkon kapısı, eşik ve duvar dibinden giren yağmur suyu zemin altına sızar; lekeler çoğunlukla bu noktaların yakınında başlar.

Teşhis

Lekenin ne zaman büyüdüğünü ve nasıl değiştiğini izlemek, nem kaynağını tahmin etmenin en pratik yoludur.

• Yağmur ya da duş sonrası büyüme: Leke yağmurdan sonra büyüyorsa dış mekândan su girişi, duştan sonra büyüyorsa banyo yalıtımı ilk şüphelenilecek kaynaktır.
• Yeni döşemede küçülen leke: Leke yeni döşemede ortaya çıktıysa ve zamanla küçülüyorsa, büyük olasılıkla kuruyan harç ve şaptan gelen geçici nemdir.
• Su faturasında açıklanamayan artış: Su faturasında açıklanamayan bir artış varsa, zemin altındaki tesisatta kaçak olabileceği düşünülmeli ve tesisatçıya kontrol ettirilmelidir.
• Nem ölçerle ölçüm: Nem ölçerle zemin ölçülebilir; farklı noktalardaki değerler karşılaştırılınca nemin yoğunlaştığı bölge ve yayılma yönü anlaşılır.

Tesisat kaçağı şüphesinde tesisatçıdan destek alınmalıdır.

Yeni Döşemede Bekleme

Yeni döşenmiş zeminlerde plakaların altındaki harç ve şap kururken nem yüzeye çıkar; plakalar koyu ve lekeli görünebilir. Çoğu zaman bu durum zamanla kendiliğinden geçer. Bu dönemde emprenye yapmak nemin çıkışını engelleyebileceği için kuruma beklenir.

Leke Türü ve Muhtemel Kaynak

Kaynak Çözüldükten Sonra

Nemin kaynağı giderildikten sonra taşın kuruması beklenir; bu süre, nemin ne kadar uzun süre devam ettiğine ve zeminin yapısına göre birkaç haftayı bulabilir. Kuruyan taşta lekelerin bir kısmı kendiliğinden açılır. Kalan sararma ve kahverengi lekeler uygun lapalarla çekilir; derzlerdeki tuz ve küf temizlenir, gerekirse derzler yenilenir. Son olarak yüzey silinip parlatılır ve taş tamamen kuruduktan sonra nefes alabilen bir emprenye uygulanır.

Yapılmaması Gerekenler

Nem kaynaklı lekelerde yanlış müdahale sorunu çözmez, çoğu zaman taşa ve zemine ek zarar verir.

• Nefes almayan kaplama sürmek: Nem devam ederken nefes almayan bir kaplama ya da cila sürmek nemi taşın içine hapseder; lekeler büyür ve kaplama kabarabilir.
• Çamaşır suyu ya da asit kullanmak: Lekeyi çamaşır suyu ya da asitle açmaya çalışmak nemin kaynağını gidermez; mermer ve travertenin yüzeyini aşındırıp yeni izler bırakır.
• Kaynağı bulmadan sökmek ya da silmek: Kaynağı bulmadan zemini sökmek ya da silmek boşa emek olur; nem sürdükçe lekeler yeni plakada ya da silinmiş yüzeyde yeniden çıkar.
• Kurumadan emprenye etmek: Yeni döşenmiş zemini kurumadan emprenye etmek, harçtan çıkması gereken nemin yolunu kapatır ve lekelerin kalıcı olmasına yol açabilir.

Alanya'da Nem Kaynaklı Lekeler

Alanya'da zemin kat dairelerde, bodrum katlarda ve banyoya komşu odalarda nem kaynaklı lekelerle sık karşılaşıyoruz. Bu tür işlerde önce lekenin görünümünden muhtemel kaynağı değerlendiriyor, tesisat ya da yalıtım şüphesi varsa ilgili uzmana yönlendiriyoruz. Kaynak çözülüp taş kuruduktan sonra lapa, derz yenileme, silim ve emprenye ile zemini toparlıyoruz.